Cây bạch chỉ là vị thuốc nam quý hỗ trợ điều trị các chứng bệnh
khác nhau, đặc biệt là bệnh viêm đại tràng. Ngoài ra, dùng vị thuốc
này để giúp trị mụn, trị nám và làm đẹp da cho phái đẹp.
 |
| Cây Bạch Chỉ
Cây bạch chỉ có tên gọi khác là: Hàng châu bạch chỉ, Hương bạch,
Bách chiểu, Chỉ hương, Hương bạch chỉ, Xuyên bạch chỉ. Tên
khoa học: Angelica Dahurica Benth. Et Hook. F. Họ khoa học: Apiaceae.
Mô tả:
Cây cỏ cao khoảng 1m hay hơn, sống lâu năm, thân hình trụ rỗng,
không phân nhánh. Lá to, có cuống, phần dưới cây phát triển
thành bẹ ôm lấy thân, phiến lá xẻ 2-3 lần lông chim, mép khía
răng, có lông ở gân lá mặt trên. Cụm hoa tán kép mọc ở ngọn; hoa
nhỏ màu trắng và quả bế, dẹt, hình bầu dục hoặc hơi tròn, dài
khoảng 6mm và toàn cây có mùi thơm.
Mùa ra hoa vào tháng 5 – 6.
Mùa ra quả vào tháng 7 – 8.
Tính vị, quy kinh:
+ Vị cay, hơi ngọt, tính ấm
Phân bố:
Cây bạch chỉ mọc tốt, cả ở đồng bằng và những vùng núi cao
mát. Nhưng giống thì chỉ mới để được ở miền núi cao, lạnh. Ở
Tam Đảo trồng vào tháng 1-2, tháng 4-5 năm sau ra hoa, nhưng có
những cây trồng vào tháng 7-8 năm trước thì tháng 4-5 năm sau
cùng ra hoa một lúc với cây trồng tháng 1-2.
Bào chế:
Sau khi thu hoạch Bạch chỉ về, cạo sạch vỏ, thái nhỏ, lấy Hoàng
tinh với số lượng bằng nhau sau đó cho vào nồi, đồ 1 lúc, lấy
Bạch chỉ ra, phơi khô. Hoặc hái về, rửa sạch, cắt ra từng khúc
, trộn với vôi rồi phơi khô. Khi dùng cho vào thuốc thì sao qua; có
thể sao cháy hoặc tẩm với giấm.
Công dụng:
Theo nghiên cứu dược lý, bạch chỉ có tác dụng kháng khuẩn,
chống viêm, giảm đau,…
Theo Đông y, cây bạch chỉ có tác dụng tán phong trừ thấp, thông
khiếu, giảm đau, tiêu thũng trừ mủ,… Thường được dùng làm
thuốc giảm đau, chữa cảm mạo, viêm xoang, viêm mũi, mụn nhọt
sưng đau, viêm tuyến vú, thông kinh nguyệt,…
Một số bài thuốc:
Chữa viêm mũi sinh đau đầu:
Bạch chỉ 9g, thương nhĩ tử 9g, tân di 9g, bạc hà 4,5g. Tán mịn, mỗi lần uống 3g, ngày 2 – 3 lần. Dùng 3 – 5 ngày.
Chữa mụn nhọt đau nhức, mưng mủ, nhưng chưa vỡ:
Bạch chỉ 3g, thanh bì 3g, đương quy 4g, tạo giác thích 2g, xương truật 3g, ý dĩ 6g. Sắc uống ngày 1 thang. Dùng 3 ngày.
Chữa cảm lạnh:
Bạch chỉ 3g, đậu khấu 3g, cam thảo 3g, sinh khương 5g, thông bạch 3g, đại táo 6g. Sắc uống cho ra mồ hôi thì thôi.
Chữa đau bụng kinh:
Bạch chỉ 8g; ngưu tất, đan sâm, mỗi vị 12g; quế chi, can khương, bán hạ chế, uất kim, mỗi vị 8g. Sắc uống trong ngày. Dùng 5 ngày trước kỳ kinh.
Chữa bế kinh do ứ trệ máu:
Bạch chỉ 8g; đan sâm, ngưu tất, mỗi vị 12g; xuyên khung 10g; quế chi, tía tô, uất kim, nga truật, mỗi vị 8g. Sắc uống ngày một thang. Dùng 5 – 7 ngày trước kỳ kinh.
Trị hôi miệng:
Bạch chỉ 30g, xuyên khung 30g. Tán bột, trộn mật làm viên to bằng hạt ngô, ngày ngậm 2 – 3 viên.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét